Terapia wg koncepcji PNF

Proprioceptywne nerwowo-mięśniowe torowanie to koncepcja i filozofia terapeutyczna powstała w latach 40-tych XX wieku dzięki współpracy Dr. Hermana Kabata z fizjoterapeutką Maggie Knott. Filozofia jest ponadczasowa, natomiast koncepcja ulega stałemu procesowi rozwoju.

Ruch związany z pobudliwością człowieka, która zgodnie z definicją XIX wiecznego fizjologa Claude Bernarda następuje „pod wpływem różnego rodzaju dostatecznie silnych bodźców, które wyprowadzają jej fizjologiczny stan z równowagi, stanowi nasz podstawowy sposób na kontaktowanie się z otoczeniem.” Gdy z powodów neurologicznych, udaru mózgu ruchy, które chcemy osiągnąć, sprawiają nam trudności lub są niemożliwe do wykonania. Należy włączyć w proces rehabilitacyjny nauczanie motoryczne, które polega na przejściu z terapii „za pomocą rąk” do terapii „bez pomocy rąk”. Terapia ta zgodna z metodą PNF powinna być nastawiona na uzyskanie jak najwyższego niezależnego potencjału funkcjonalnego, który pomoże pacjentowi w czynnościach dnia codziennego.

W metodzie PNF bazuje się na mobilizacji rezerw funkcjonalnych pacjenta, aby przez mocne regiony wzmacniać słabsze części ciała.

Fizjoterapeuta na podstawie metody PNF zwraca uwagę na pacjenta w sposób holistyczny i tak też winna przebiegać rehabilitacja. Jeśli pacjent np. nie potrafi wstać z łóżka, lub ma problem z zakładaniem koszuli terapia metodą PNF ma za zadanie ułatwienie mu tych czynności poprzez właściwe ukierunkowanie na funkcję. Oczywiście do tego jest potrzebna odpowiednia siła mięśniowa, zakres ruchu w stawach, zdolność partycypacji zdarzeń, odpowiedni kierunek ruchu itp. PNF nie ogranicza tych wspomnianych zdolności, lecz łączy je w jedną złożoną funkcjonalną zdolność, dzięki czemu pacjent może realizować wybrane zadanie motoryczne.

Metoda PNF opiera się na założeniach neurofizjologicznych, których twórcą jest Sir Charlesa Sherrington. Wyróżnił on sześć zasad:

1. Wyładowanie następcze - skurcz mięśniowy trwa dłużej niż działanie impulsu, który ten skurcz spowodował. Wzrost siły mięśniowej obserwowany po długotrwałym napięciu izometrycznym jest wynikiem wyładowania następczego.
2. Sumowanie czasowe - odpowiednia ilość informacji podprogowych następujących w wysokiej częstotliwości po sobie daje odpowiedź progową.
3. Sumowanie przestrzenne - szybko następujące po sobie bodźce podprogowe stosowane jednocześnie w różnych częściach ciała dają odpowiedź progową.
4. Irrdiacja - inaczej promieniowanie pobudzenia, jest zdolnością organizmu do zaktywizowania słabszego obszaru ciała poprzez pracę silniejszymi odcinkami ciała w jednym łańcuchu kinematycznym.
5. Indukcja sukcesywna - aktywność mięśni agonistycznych wzrasta po stymulacji mięśni antagonistycznych. Kolejne wzbudzenie jest stosowane za pomocą technik, które stosują zwrotność antagonistów.
6. Unerwienie naprzemienne - polega na koordynacji ruchowej mięśni. Jeśli pobudzimy do skurczu zginacze stawu łokciowego, automatycznie prostowniki tego stawu będą ruch hamować.

Metoda PNF jest skutecznie wykorzystywana do pracy z pacjentami:

ortopedycznymi, neurologicznymi jak również z wadami postawy i skoliozami.